E-ticarətdə Geri Qaytarılmayan Mallar
E-ticarətdə Geri Qaytarılmayan Mallar . E-ticarətin sürətlə inkişaf etdiyi müasir dövrdə onlayn alış-veriş həm alıcılar, həm də satıcılar üçün böyük rahatlıq yaradır. Lakin onlayn mağaza idarə edərkən və ya internetdən məhsul alarkən ən çox qarşılaşılan və mübahisə doğuran məsələlərdən biri məhsulların geri qaytarılması və ya dəyişdirilməsidir.
Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə, xüsusilə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 114 nömrəli Qərarına əsasən, pərakəndə ticarət obyektlərində (o cümlədən e-ticarət mağazalarında) satılan bəzi keyfiyyətli malların geri qaytarılması və ya oxşarı ilə dəyişdirilməsi qadağandır.
İstər e-ticarət layihəsi işlədən bir sahibkar olun, istərsə də onlayn alıcı, bu siyahını və hüquqi qaydaları bilmək sizi həm maliyyə itkilərindən, həm də müştəri narazılıqlarından qoruyacaq. Bu məqalədə e-ticarətdə dəyişdirilməyən məhsulların tam siyahısını və e-ticarət saytınızda tətbiq etməli olduğunuz vacib nüansları ətraflı təhlil edirik.
E-ticarətdə Geri Qaytarılmayan Malların Siyahısı
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 21 may 1998-ci il tarixli 114 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş *”Pərakəndə ticarət obyektlərində alıcılar tərəfindən dəyişdirilməli olmayan malların Siyahısı”*na əsasən, aşağıdakı keyfiyyətli məhsullar alındıqdan sonra geri qaytarıla və ya dəyişdirilə bilməz:
1. Qızıl və Qızıl Məmulatları
Qızıldan və digər qiymətli metallardan hazırlanmış zərgərlik məmulatları, qiymətli daşlarla bəzədilmiş əşyalar qaytarılmayan mallar siyahısının başındadır. Bu qayda həm fiziki mağazalara, həm də onlayn zərgərlik mağazalarına şamil edilir.
2. İstehsal Qüsuru Olmayan Alt Paltarları və Çimərlik Geyimləri
Gigiyena və sanitariya normalarına görə alt paltarları, kolyotkalar, corablar və çimərlik geyimləri keyfiyyətli olduqları halda geri qaytarılmır. E-ticarət mağazalarında ölçü uyğunsuzluğu yaşanmaması üçün ölçü cədvəlini (Size Guide) dəqiq qeyd etmək çox vacibdir.
3. Yataq Ağları və Şəxsi Gigiyena Vasitələri
Döşək üzləri, mələfələr, yorğan-döşək dəstləri, dəsmallar, habelə diş fırçaları, daraqlar, ülgüclər və digər şəxsi gigiyena əşyaları gigiyenik səbəblərdən dəyişdirilməyən mallar kateqoriyasına daxildir.
4. Parfümeriya və Kosmetika Məhsulları
Ətirlər, kremlər, makiyaj vasitələri, şampunlar və digər kosmetik vasitələr qablaşdırılması açılsa da, açılmasa da (keyfiyyətli olduğu təqdirdə) geri qaytarılmır.
5. Kiçik Yaşlı Uşaqlar Üçün Mallar
Uşaq əmzikləri, şüşə qidalandırıcılar (butulka), bezi və digər körpə baxım məhsulları sanitariya standartlarına əsasən dəyişdirilməyən mallar sırasındadır.
6. Məişət Kimyası Məhsulları
Yuyucu tozlar, təmizləyici vasitələr, dezinfeksiya məhlulları və digər kimyəvi tərkibli məhsullar qaytarılmır.
7. Dərman Vasitələri və Tibbi Məhsullar
Aptek və tibbi avadanlıq e-ticarət saytlarında satılan dərmanlar, vitaminlər, tibbi sarğı materialları və digər tibbi təyinatlı məhsullar geri alınmır.
8. Plastik Qablar və Mətbəx Ləvazimatları
Qida ilə təmasda olan plastik məhsullar, birdəfəlik qablar və qida konteynerləri də bu siyahıya daxildir.
9. Metrajla Satılan Mallar
Parçalar, lentlər, naqillər, kabel və digər metrajla ölçülərək kəsilən materiallar geri qaytarılmır.
E-Ticarətdə “Geri Qaytarılmama” Qaydası Necə İşləyir?
Qanunvericilikdə nəzərdə tutulan 14 gün ərzində dəyişdirmə və ya geri qaytarma hüququ yalnız lazımi keyfiyyətli və yuxarıdakı siyahıya daxil olmayan məhsullara şamil olunur (məsələn: geyim, ayaqqabı, elektronika, ev əşyaları və s.).
Ancaq burada iki vacib məqamı bir-birindən fərqləndirmək lazımdır:
-
Keyfiyyətli Məhsul: Yuxarıdakı siyahıda olan məhsul tam sağlam və defektsizdirsə, alıcı “bəyənmədim” və ya “ölçüsü düşmədi” deyərək onu geri qaytara bilməz.
-
Qüsurlu (Defektli) Məhsul: Əgər məhsul zədəlidirsə, son istifadə tarixi keçibsə və ya istehsal qüsuru varsa, alıcının “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən məhsulu dəyişdirmək, pulunu geri tələb etmək və ya təmir etdirmək hüququ var.
E-Ticarət Saytları Üçün SEO və Hüquqi Məsləhətlər
Əgər maharramli.com oxucuları kimi elektron ticarət sahəsində fəaliyyət göstərirsinizsə və ya yeni e-ticarət saytı yaradırsınızsa, aşağıdakı addımları mütləq tətbiq edin:
1. “Qaytarılma Şərtləri” (Return Policy) Səhifəsini Şəffaf Hazırlayın
Saytınızın alt hissəsində (footer) və ya məhsul səhifələrində “Geri qaytarılma və dəyişdirilmə şərtləri” bölməsi yaradın. Nazirlər Kabinetinin 114 nömrəli Qərarına istinad edərək qaytarılmayan məhsulları açıq şəkildə qeyd edin. Bu, gələcəkdə yaranacaq müştəri mübahisələrinin qarşısını alacaq.
2. Məhsul Səhifələrində Xəbərdarlıq Qoyun
Geri qaytarılmayan kateqoriyaya daxil olan məhsulların kartında (Product Page) kiçik bir informativ icon və ya yazı yerləşdirin:
“Bu məhsul AR NK-nin 114 nömrəli qərarına əsasən geri qaytarılmır və dəyişdirilmir.”
3. SEO Optimizasiyası Üçün Açar Sözlərdən İstifadə Edin
Bu məqaləni öz e-ticarət və ya rəqəmsal marketinq bloqunuzda paylaşarkən daxili linklərdən (internal linking) və müvafiq tag-lərdən istifadə etməyi unutmayın.
4. Müştəri Xidmətlərini və Kuryer Prosesini Düzgün Qurun
İstehlakçıların etibarını qazanmaq üçün çatdırılma anında alıcıya məhsulu kuryerin yanında yoxlamaq imkanı yaradın. Xüsusilə geyim və kosmetika e-ticarətində bu yanaşma müştəri məmnuniyyətini kəskin artırır.
Yekun
Azərbaycanın e-ticarət bazarında uğur qazanmağın ən vacib şərtlərindən biri qanunvericiliyi dəqiq bilmək və müştərilərlə dürüst kommunikasiya qurmaqdır. Nazirlər Kabinetinin 114 nömrəli qərarı həm istehlakçıların sanitariya-gigiyena təhlükəsizliyini, həm də e-ticarət sahiblərinin haqsız zərərlərə uğramasının qarşısını alır. Saytınızda qaytarılma şərtlərini aydın göstərməklə həm brendinizin peşəkarlığını nümayiş etdirə, həm də SEO baxımından faydalı və zəngin məzmun yarada bilərsiniz.
